İçerik güncellemesi: 5 Kasım 2026
2026 imar affı haberlerinde iki farklı işlemi ayırın: yeni Yapı Kayıt Belgesi başvurusu ve mevcut hak sahiplerinin Hazine taşınmazı satın alma/ödeme süresi. 7579 sayılı Kanun kapsamındaki süre uzatımı, tek başına yeni bir genel af başvurusu anlamına gelmez.
5 Kasım 2026 kaynak kontrolü: aşağıdaki güncel durum bölümünde resmî duyuru ile kanun teklifi bağlantıları yer alıyor. Bir teklifin komisyonda olması, yürürlüğe girmiş bir hak oluşturmaz.
İmar affı, Türkiye’de en çok aranan ama en yanlış bilinen konulardan biri. Üç ayrı soruyu birbirine karıştırarak soruyoruz: “Af çıktı mı?”, “Benim yapım affa girer mi?” ve “Af, yapımı güvenli hâle getirir mi?” Üçünün cevabı farklı — ve üçüncüsünün cevabı, mühendis olarak en çok önemsediğimiz cevap.
Bu yazıda üç şey var: imar affının Cumhuriyet tarihindeki gerçek sıklığı, 2018 İmar Barışı’nın ne verip ne vermediği, ve bugün elinde belge olan ya da olmayan bir yapı sahibinin somut olarak ne yapabileceği. Bir de mühendislik tarafından dürüst bir değerlendirme: bu düzenlemelerin neden aslında hiç çıkmaması gerektiği.
5 Kasım 2026: hangi resmî kayda bakmalı?
| Soru | Kontrol edilecek kayıt |
|---|---|
| “Yeni af çıktı” haberi doğru mu? | Yayımlanmış kanun metni, kapsam ve yürürlük maddesi. |
| 7579 sayılı Kanun neyi uzattı? | Hak sahiplerinin Hazine taşınmazı satış başvuru/ödeme koşullarına ilişkin resmî duyuru. |
| Kanun teklifi başvuru hakkı verir mi? | Teklifin TBMM’deki son durumu; teklif ile yürürlükteki düzenleme farklıdır. |
Bakanlığın 7579 kapsamındaki süre uzatımı duyurusu satış başvuru ve ödemelerinde 31 Aralık 2026 tarihini açıklıyor. 2/2098 sayılı imar teklifi kontrol tarihinde komisyonda görünüyor. Her kaydın kapsamını ayrı okuyun; bu bilgiler bütün ruhsatsız yapılar için ortak bir başvuru hakkı oluşturmaz.
2026’da imar affı var mı? Güncel durum ve resmî kayıtlar
Yürürlükte yeni bir af var mı? Hayır.
31 Aralık 2017’den sonra yapılmış veya 2018-2019’da başvurmamış kaçak yapılar için açık bir Yapı Kayıt Belgesi başvurusu bulunmuyor. Son pencere 15 Haziran 2019’da kapandı ve bir daha açılmadı.
Peki 2026’da ne oldu?
7579 sayılı Kanun (Resmî Gazete 22.05.2026, sayı 33261), Yapı Kayıt Belgesi sahiplerinin üzerinde yapıları bulunan Hazine taşınmazlarını satın alma başvuru ve ödeme sürelerini 31 Aralık 2026’ya uzattı. Kapsam: süresinde başvurmamış olanlar ve başvurup ödemesini aksatanlar. Geç başvuruda satış bedeli TÜFE değişim oranları toplamı kadar artırılıyor.
Kanun teklifleri var mı? Var, ama yasalaşmadı.
| Tarih | İçerik | Durum |
|---|---|---|
| Nisan 2024 | Kesim tarihini 31.12.2023’e çekme, “afet risklerine dirençli olma” şartı ekleme | Yasalaşmadı — komisyonda |
| Ocak 2025 | Kesim tarihini 31.12.2024’e çekme, başvuruları yeniden açma, cezaları kaldırma | Yasalaşmadı |
Bunlar muhalefet milletvekili teklifleridir; hükümet tasarısı veya bakanlık çalışması değildir. TBMM komisyonunda bekleyen bir teklif, o düzenlemenin gerçekleşme olasılığı hakkında neredeyse hiçbir bilgi taşımaz — her yasama döneminde yüzlercesi sunulur, çok azı yasalaşır.
“İmar affı geliyor 2026” haberlerinin kaynağı ne?
Bu konuda dolaşan içeriklerin tamamına yakını iki tür kaynaktan geliyor: hukuk bürolarının arama motoru için hazırladığı sayfalar ve trafik amaçlı emlak/sektör siteleri. Hiçbiri bir bakan açıklamasına, Resmî Gazete metnine veya TBMM kaydına dayanmıyor.
En ilginç ayrıntı şu: bu sayfaların kendi metinleri bile “2026’da yeni bir imar affı yürürlüğe girmemiştir, şu an yeni başvuru alınmamaktadır” diyor. Yalnızca başlıkları merak uyandıracak biçimde kurulmuş. Başlık ile içerik çelişiyor.
Peki gelecekte çıkar mı?
Dürüst cevap: bilinmiyor, ama tarihsel eğilim “çıkar” yönünde. Ortalama 6 yılda bir af çıkarmış bir ülkede “bir daha asla” demek gerçekçi değil. Buna karşılık 6 Şubat 2023 sonrasında yeni bir af çıkarmanın siyasi maliyeti çok yükseldi; 8 yıldır çıkmamış olması ve iki teklifin komisyonda kalması bunun göstergesi.
Ama plan yaparken bunun üzerine kurmayın. “Nasılsa af çıkar” diyerek kaçak yapılan bir binanın iki riski birden vardır: af çıkmayabilir ve bina depremde ayakta kalmayabilir. Birincisi para kaybettirir, ikincisi geri dönüşü olmayan bir şey kaybettirir.
İmar affı nedir, ne değildir?
İmar affı, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılmış yapıların; yıkım kararlarının, para cezalarının ve suç duyurularının kaldırılarak kayıt altına alınmasını sağlayan geçici kanunlardır. Adı bazen “gecekondu affı”, bazen “imar barışı” olur; mekanizma aynıdır: bir bedel ödenir, yapı kayda alınır, yaptırımlar düşer.
Ne değildir, bunu net yazalım:
| İmar affı şunu yapar | İmar affı şunu YAPMAZ |
|---|---|
| Yıkım kararını düşürür Tahsil edilmemiş imar para cezasını kaldırır İmar kirliliği suçundan koruma sağlar Elektrik, su, doğalgaz aboneliği bağlatır Şartlı olarak kat mülkiyetine geçiş sağlar Hazine arazisini satın alma önceliği verir | Ruhsat yerine geçmez İmar hakkı ve kazanılmış hak doğurmaz Yapının depreme dayanıklı olduğunu göstermez Yapı yeniden yapılırken hiçbir hak vermez Kentsel dönüşüme girerse işlevini yitirir Statik proje, zemin etüdü veya mühendislik denetimi anlamına gelmez |
Türkiye kaç yılda bir imar affı çıkarıyor?
Bu sorunun cevabı, “yine çıkar mı?” sorusuna verilebilecek en dürüst yanıttır. Cumhuriyet tarihindeki başlıca düzenlemeler:
| Yıl | Kanun | İçerik |
|---|---|---|
| 1948 | 5218 | Ankara’da belediye arsalarının gecekondu sahiplerine tahsisi |
| 1948 | 5228 | Bina Yapımını Teşvik Kanunu |
| 1949 | 5431 | Ruhsatsız yapıların yıktırılması (af unsurlu) |
| 1953 | 6188 | Mevcut gecekonduların affı |
| 1959 | 7367 | Hazine arazilerinin belediyelere bedelsiz devri |
| 1966 | 775 | Gecekondu Kanunu — tapu tahsis belgesi |
| 1983 | 2805 | İmar ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılar |
| 1984 | 2981 | En kapsamlı düzenleme; tapu tahsis belgesi + ıslah imar planı |
| 1986 | 3290 | 2981’in kapsamını genişletti |
| 1987 | 3366 | Kapsamı yeniden genişletti |
| 1988 | 3414 | Gecekondu Kanunu’nda değişiklik |
| 2018 | 7143 | İmar Barışı — Yapı Kayıt Belgesi |
Ama önemli bir kırılma var: 2018’den bu yana 8 yıldır yeni bir kaçak yapı affı çıkmadı. Bu, Cumhuriyet tarihindeki en uzun aralıklardan biri ve tesadüf değil — sebebi 6 Şubat 2023.
2018 İmar Barışı: ne oldu, ne kadar tuttu?
7143 sayılı Kanun, İmar Kanunu’na Geçici Madde 16’yı ekledi. Temel parametreler:
| Konu | Değer |
|---|---|
| Kapsam | 31 Aralık 2017’den önce yapılmış yapılar |
| Başvuru bitişi | Kanunda 31.10.2018 → uzatmalarla 15 Haziran 2019 |
| Ödeme bitişi | 31 Aralık 2019 |
| Bedel | (Arsa emlak vergi değeri + yapı yaklaşık maliyeti) × %3 konut / %5 ticari |
| Başvuru sayısı | 3.141.821 |
| Kayda alınan bağımsız bölüm | 7.238.050 |
| Toplanan bedel | ≈ 25,6 milyar TL (2021 itibarıyla, bakanlık beyanı) |
| İptal edilen belge | ≈ 96.000 (usulsüzlük nedeniyle, 2023 itibarıyla) |
Yani ülkedeki yedi milyondan fazla bağımsız bölüm, hiçbir mühendislik incelemesinden geçmeden yasal koruma kazandı. Bu rakamı bir kez daha okuyun: yedi milyon.
Kapsam dışında kalan yerler
- Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi
- İstanbul tarihi yarımadada kanunda sayılan alanlar
- Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı
- Üçüncü kişilere ait özel mülkiyetteki taşınmazlar üzerindeki yapılar
- Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerindeki yapılar
Dikkat: orman, kıyı, mera, su havzası ve sit alanları mutlak kapsam dışı değildi. Anayasal koruma altındaki alanlarda bile Yapı Kayıt Belgesi alınabildi — düzenlemenin en çok eleştirilen yanlarından biri budur.

Neden aslında hiç çıkmaması gerekir?
Bu bölümü mühendis olarak yazıyorum, siyasi bir tutum olarak değil. İmar affının teknik itirazı dört başlıkta toplanır:
a) Denetimsiz yapıyı yasal hâle getirir, güvenli hâle getirmez
Bir yapının depreme dayanıklı olması; zemin etüdü, doğru statik hesap, uygun beton sınıfı, doğru donatı detayı ve şantiyede denetimle sağlanır. Bunların hiçbiri e-Devlet’ten beyanla üretilemez. Af, bu zincirin tek bir halkasını bile tamamlamaz — sadece hukuki yaptırımı kaldırır. Yapı, kâğıt üzerinde meşru, fizik karşısında aynı yapıdır.
b) Beklenti üretir, kuralı anlamsızlaştırır
Ortalama 6 yılda bir af çıkan bir ülkede, kurala uymak ekonomik olarak dezavantajlıdır. Ruhsat alan, proje çizdiren, yapı denetim bedeli ödeyen ve emsale uyan kişi; bunları yapmayanın birkaç yıl sonra düşük bir bedelle aynı sonuca ulaştığını görür. Bu, tek tek insanların ahlakıyla ilgili bir mesele değil, sistemin ürettiği rasyonel davranışla ilgilidir. Af, bir sonraki kaçak yapının en güçlü gerekçesidir.
c) Kentin altyapısını, planını ve komşuluk hukukunu bozar
Emsal, TAKS, çekme mesafesi ve kat adedi keyfî sayılar değildir; okul, yol, kanalizasyon ve otopark kapasitesine göre hesaplanmış yoğunluk kararlarıdır. Kayıt altına alınan her fazla kat, planlanmamış bir nüfusu mevcut altyapıya yükler. Bu yükün faturası, kuralına uyan komşuya da çıkar.
d) Riski geleceğe erteler, ortadan kaldırmaz
Af, riskli yapıyı yıkmaz veya güçlendirmez; sadece defterden düşer. Risk binada kalmaya devam eder ve bir gün mutlaka fatura keser. İnşaat Mühendisleri Odası, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yayımladığı ön değerlendirme raporunda 2018 imar affını yıkımların başlıca etkenlerinden biri olarak niteledi ve 2024’te “6 Şubat depremlerinin gerçekleri ortadayken yeni bir imar affı söz konusu bile olamaz” açıklamasını yaptı. Mimarlar Odası ve TMMOB da aynı yönde resmî görüş bildirdi.
Anayasa Mahkemesi 2024 kararı: sorumluluk kimde?
Kanunun en tartışmalı cümlesi şuydu:
Anayasa Mahkemesi bu cümleyi iptal etti. (E.2023/74, K.2024/141, karar tarihi 23.07.2024; Resmî Gazete 03.12.2024, sayı 32741.) Başvuru Danıştay 6. Dairesi tarafından yapıldı. Gerekçe: Anayasa’nın 17. maddesindeki yaşam hakkı ve devletin buna ilişkin pozitif yükümlülüğü ile 40. maddesi. Devlet, yapı denetimi yükümlülüğünü bir kanun cümlesiyle vatandaşın üzerine atamaz.
Bunun pratik sonucu önemli: Yapı Kayıt Belgeli bir binada deprem kaynaklı zarara uğrayanlar için idareye karşı tam yargı (tazminat) davası yolu açılmış oldu.
Yapı Kayıt Belgeniz varsa: haklarınız ve kısıtlarınız
| Yapabilirsiniz | Yapamazsınız / dikkat |
|---|---|
| Elektrik, su, doğalgaz, telefon aboneliği Satış, devir, miras işlemleri (tapuda şerh görünür) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı Kat mülkiyetine geçiş — tüm maliklerin muvafakati, umumi hizmet alanlarının terki ve YKB bedelinin bir katı kadar ilave bedel ile Alan artışı olmadan güçlendirme Üzerinde bulunduğunuz Hazine taşınmazını rayiç bedelle satın alma önceliği | Kredi: Kat mülkiyeti kurulmamışsa bankalar çoğu zaman teminat kabul etmez; uygulama bankadan bankaya değişir Yeniden yapım: Bina yıkılıp yeniden yapılırsa YKB hiçbir hak vermez; yürürlükteki imar planına tabidir, mevcut kat ve alan korunmaz Kentsel dönüşüm: Girerse belge işlevini yitirir İptal riski: Yalan veya yanlış beyanla alınmışsa iptal edilir; ödenen bedel iade edilmez ve suç duyurusunda bulunulur |
1. e-Devlet’ten Yapı Kayıt Belgenizi sorgulayın — yaklaşık 96.000 belge usulsüzlükten iptal edildi, sizinki de iptal edilmiş olabilir.
2. Yapınız Hazine arazisi üzerindeyse 31 Aralık 2026 penceresini kaçırmayın; arsanın mülkiyetini almak için mevcut tek yol.
3. Bağımsız bir yapı güvenliği değerlendirmesi yaptırın. Belgeniz bunu asla ikame etmez ve bugün öğrenmek, depremde öğrenmekten ucuzdur.
Belgeniz yoksa: kaçak yapı için bugün hangi yollar var?
Af yolu kapalı olduğu için tek işleyen mekanizma İmar Kanunu’nun 32. maddesidir:
- Aykırılık tespit edilir, inşaat mühürlenir ve yapı tatil tutanağı yapıya asılır
- Yedi gün içinde tapunun beyanlar hanesine şerh düşülür
- Malike bir ay süre verilir: ya ruhsat alınır ve aykırılık giderilir, ya da yıkım gündeme gelir
- Ruhsata bağlanabiliyorsa mühür kaldırılır; bağlanamıyorsa belediye encümeni yıkım kararı alır
- Belediye tespitten itibaren iki ay içinde karar almaz veya altı ay içinde yıkımı yapmazsa Bakanlık doğrudan müdahale edebilir
- Her hâlükârda 42. madde idari para cezası uygulanır — yapı sonradan ruhsata bağlansa bile ceza düşmez
İmar para cezası nasıl hesaplanır? (42. madde)
A = Aykırı alan (m²) × yapı sınıf ve grubuna göre belirlenen birim ceza
B = Aykırı alan (m²) × arsanın m² başına asgari emlak vergisi değeri
(B bileşeni, aykırılık bir ay içinde giderilirse uygulanmaz.)
Bulunan tutar aşağıdaki hâllerde artırılır ve bu artırımlar birlikte uygulanabilir:
| Durum | Artırım |
|---|---|
| Ruhsatsız yapı | +%180 |
| Can ve mal emniyetini tehdit eden veya afet riski taşıyan | +%100 |
| Yapılaşma yasağı olan alanda | +%80 |
| Uygulama imar planında umumi hizmet alanına denk gelen | +%60 |
| Özel kanunlara tabi alanda | +%50 |
| Kamuya veya üçüncü kişiye ait arsada | +%40 |
| Hisseli arsada diğer maliklerin muvafakati olmadan | +%30 |
| İmar planı olan alanda | +%20 |
Birim ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; bu nedenle burada güncel TL rakamı vermiyoruz — cari yıl değerini belediyenizin imar müdürlüğünden teyit edin. Ceza tespitten itibaren 10 iş günü içinde encümen kararıyla kesilir, tekerrürde iki katına çıkar ve karara karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
Sık sorulan sorular
İmar affı nedir?
İmar affı, ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılmış yapıların bir bedel karşılığında kayıt altına alınarak yıkım kararlarının, tahsil edilmemiş para cezalarının ve imar kirliliği suçuna ilişkin yaptırımların kaldırılmasını sağlayan geçici kanunlardır. Türkiye’de son örneği 2018 tarihli İmar Barışı ve Yapı Kayıt Belgesi düzenlemesidir.
2026’da imar affı var mı?
Hayır. Eylül 2026 itibarıyla yeni bir Yapı Kayıt Belgesi başvurusu alınmamaktadır. Son başvuru penceresi 15 Haziran 2019’da kapandı. 2026’da çıkan 7579 sayılı Kanun yalnızca hâlihazırda Yapı Kayıt Belgesi olanların üzerindeki Hazine taşınmazını satın alma süresini 31 Aralık 2026’ya uzatmıştır; bu yeni bir af değildir.
İmar affı tekrar çıkar mı?
Bilinmiyor. Tarihsel eğilim çıkması yönündedir: 1948-2018 arasında ortalama altı yılda bir düzenleme yapılmıştır. Ancak 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra yeni bir af çıkarmanın siyasi maliyeti yükselmiş, sekiz yıldır yeni bir af çıkmamış ve TBMM’ye sunulan iki teklif komisyonda kalmıştır. Yapı planınızı olası bir affın üzerine kurmak riskli bir tercihtir.
Yapı Kayıt Belgesi ruhsat yerine geçer mi?
Hayır. Yapı Kayıt Belgesi yapıyı kayıt altına alır ve yaptırımları düşürür; ancak ruhsat değildir, imar hakkı doğurmaz ve kazanılmış hak oluşturmaz. Bina yıkılıp yeniden yapılırsa yürürlükteki imar mevzuatı uygulanır ve belge hiçbir hak sağlamaz.
Yapı Kayıt Belgesi binanın depremde sağlam olduğunu gösterir mi?
Hayır. Başvurular e-Devlet üzerinden malikin kendi beyanıyla alındı; hiçbir yapıda statik proje incelemesi, zemin etüdü veya beton dayanım ölçümü yapılmadı. Belge yalnızca yapının var olduğunu ve kayıt altına alındığını gösterir. Yapınızın güvenliğini ancak bir deprem performans analizi ortaya koyar.
Anayasa Mahkemesi imar barışını iptal etti mi?
Hayır, düzenlemenin tamamını iptal etmedi; verilmiş Yapı Kayıt Belgeleri geçerliliğini koruyor. Anayasa Mahkemesi 23 Temmuz 2024 tarihli kararıyla (E.2023/74, K.2024/141) yalnızca “Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır” cümlesini iptal etti. Karar 3 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve zarara uğrayanlar için idareye karşı tazminat davası yolunu açtı.
Yapı Kayıt Belgesi ile kat mülkiyetine geçilir mi?
Evet, ancak üç şart birlikte gerekir: tüm maliklerin muvafakati, umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terki ve Yapı Kayıt Belgesi bedelinin bir katı kadar ilave bedelin ödenmesi. Bu şartlar sağlanırsa iskân belgesi aranmaksızın kat mülkiyeti tesis edilebilir.
Yapı Kayıt Belgesi iptal edilirse ödenen para geri alınır mı?
Hayır. Belge yalan veya yanlış beyanla alınmışsa iptal edilir, ödenen bedel iade edilmez ve resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan nedeniyle suç duyurusunda bulunulur. İptalden sonra idari para cezası, yıkım süreci, aboneliklerin kesilmesi ve işyeri ruhsatının iptali gündeme gelir.
Kaçak yapı için bugün ne yapılabilir?
Af yolu kapalıdır; İmar Kanunu’nun 32. maddesi işler. Belirleyici soru yapının ruhsata bağlanabilir olup olmadığıdır: yapı imar planına, emsale, çekme mesafelerine ve kat adedine uyuyorsa ruhsatlandırma mümkün olabilir. Uymuyorsa yıkım gündeme gelir. Her hâlükârda 42. madde para cezası uygulanır.
İmar para cezası nasıl hesaplanır?
Ceza iki bileşenden oluşur: aykırı alanın yapı sınıfına göre birim ceza ile çarpımı, artı aykırı alanın arsanın m² başına asgari emlak vergisi değeriyle çarpımı. Bulunan tutar; ruhsatsız yapıda %180, afet riski taşıyan yapıda %100, yapılaşma yasağı olan alanda %80 gibi oranlarda ve bu oranlar birlikte uygulanarak artırılır. Birim tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Yasal uyarı
Yapınızın durumunu birlikte netleştirelim
Özkaya Mühendislik olarak Acıpayam ve Denizli genelinde mimari proje, statik proje, yapı kontrol ve şantiye şefliği hizmeti veriyoruz. Kaçak veya ruhsata aykırı bir yapıda ilk yapılması gereken şey af beklemek değil, iki soruya cevap bulmaktır: bu yapı imar planına göre ruhsata bağlanabilir mi ve mevcut hâliyle depreme dayanıklı mı? İkisi de ölçülebilir, tahmin edilecek şeyler değil.
Yapınızın imar durumunun değerlendirilmesi veya deprem performans analizi için bize ulaşabilirsiniz.
İlgili yazılar ve hesaplama araçları
- İnşaat Alanı Hesaplama: Brüt, Net ve Emsale Giren Alan — yapınızın emsale uyup uymadığını anlamak için
- Arsama Kaç m² Ev Yapabilirim?
- İnşaat Ruhsatı İptal Olur mu?
- İskân (Yapı Kullanma İzin Belgesi) Nasıl Alınır?
- Binamın Kolonları Yeterli mi? Performans Analizi
- Bina Güçlendirme Maliyeti 2026
- Kentsel Dönüşüm 2026: Türkiye ve Denizli Rehberi
- Hisseli Tapuya Ev Yapılır mı?
- TAKS-KAKS ve İnşaat Alanı Hesaplama aracı
Yapınızın belge ve proje durumunu değerlendirelim
Yapının konumunu ve elindeki ruhsat/belge durumunu paylaş; teknik proje açısından değerlendirilecek seçenekleri netleştirelim.
WhatsApp’tan değerlendirme iste →Hizmet kapsamını incele
